Home Algemeen Algemeen Tijdelijke Wet Ambulancezorg (TWAz) verlengd en nu…

Tijdelijke Wet Ambulancezorg (TWAz) verlengd en nu…

3459
0

Kort voor de zomer kwam het bericht dat de Tijdelijke Wet Ambulancezorg (TWAz) is verlengd. De minister heeft aangegeven meer tijd nodig te hebben om de verschillende scenario’s te beoordelen.

De ambulancezorg in Nederland is van een hoog niveau. Dit hebben we met zijn allen bereikt door continue te werken aan verbetering van de opleidingen, innovaties in de sector en het werken met specialistische ambulancehulpverleners. De laatste jaren doet ook het Crew Resource Management (CRM) haar intrede. Niet alleen zijn de trainingen (in vluchtsimulators) een geweldige ervaring, het heeft haar nut al bewezen.

Al in 2013 dreigde er een nieuwe wet te komen. Ook toen stonden mogelijke aanbestedingen op het programma. Het gevolg was dat ambulancediensten grote investeringen uitstelden. Logisch, want je wilt je bedrijf gezond houden. Dat is onmogelijk als je grote investeringen in twee jaar moet afschrijven.

Toen bekend werd dat we eerst vijf jaar zouden gaan werken onder een tijdelijke wet, kwam onze sector weer in de lift. Dit zag je terug in de investeringen en innovaties. Want in de afgelopen vijf jaar zijn er veel ontwikkelingen geweest, die voor veel verbeteringen hebben gezorgd.

Met een verlenging van de TWAz zijn we er nog niet. Nog steeds staat het scenario van aanbesteden open: De minister kan besluiten om elke regio op basis van een Europese aanbesteding te gunnen aan een partij die het beste scoort op vooraf bepaalde criteria. Dit kan tot gevolg hebben dat de huidige vergunninghouders hun vergunning kwijt raken. En op basis van ervaringen in de afgelopen jaren, vraag ik me oprecht af of dit een situatie is die we moeten willen.

Buitenlandse partijen staan te dringen op de Nederlandse markt op te gaan. Kennelijk valt er hier geld te verdienen of willen ze kunnen schermen met het feit dat zij ambulancezorg leveren in het zo goed bekend staande Nederland. Ze doen in elk geval veel moeite om de politiek te bewegen om de markt open te breken.

Maar wat hebben die partijen Nederland te bieden? Hoe kan onze sector nog meer verbeteren en innoveren dan met onze huidige werkgevers? RAV-en die ons de mogelijkheid hebben geboden om ons verder te ontwikkelen, met projectgroepen te werken aan innovaties die veelal op de werkvloer zijn bedacht? Dat moeten we volgens mij koesteren.

Natuurlijk mopperen we weleens over de zoveelste ‘DIA’ rit, overwerk of dat we worden aangesproken op onze uitruktijden. Maar onze werkgevers willen straks graag hun vergunning houden, dus moeten ze goede cijfers en kwaliteit van zorg kunnen aantonen.

Bij een aanbestedingsprocedure zullen er eisen gesteld gaan worden aan partijen die in aanmerking willen komen voor een vergunning. Daar zal zeker in staan dat je een korte aannametijd op de meldkamer hebt, snel uitrukt en snel terplaatse bent. Hopelijk gaan ze ook eisen stellen aan de kwaliteit van zorg en kwalificaties van de medewerkers. Dat weten onze werkgevers ook. Dus ja, we leveren wat van ons oude vrijbuitersleven in, maar het is ook in ons belang dat er in de toekomst zo min mogelijk gaat veranderen, om op hetzelfde level ambulancezorg te kunnen blijven leveren.

Nu hoop ik dat de minister ook meeleest. En wil ik haar vragen om ook eisen te stellen, die recht doen aan de kwaliteit van de ambulancezorg in Nederland en de wijze waarop we ons als sector hebben ontwikkeld. Vraag partijen bijvoorbeeld om een concreet voorbeeld waarmee zij een bijdrage hebben geleverd aan een betere pre-hospitale screening in de Nederlandse ambulancezorg. Want daarmee beperk je gezondheidsschade en zorg je dat patiënten direct de juiste zorg krijgen. De ambulancezorg behelst maar een heel klein percentage van het totaal beschikbare zorgbudget, maar minister: “Als patiënten al in de ambulance de juiste zorg krijgen, de ambulancedienst direct een juiste keuze maakt voor het ziekenhuis, kan dat op het totale zorgbudget veel kosten besparen. Want er is minder revalidatie nodig, de opnameduur is misschien wel korter en er zijn geen ambulanceritten meer nodig om patiënten alsnog naar een gespecialiseerd ziekenhuis te rijden. Want die keuze is al in pre-hospitale fase gemaakt, door gespecialiseerde verpleegkundigen (waar je ook zuinig op moet zijn in deze tijd). Daarom minister, is het wellicht een goed idee om ook een dergelijk eis te stellen aan aanbieders van ambulancezorg in Nederland.

Aanbesteden in de zorgsector is vragen om degradatie van Nederland op de internationale ranglijst van goede ambulancezorg. Binnen de sector Sport heeft het ministerie van VWS al een aderlating gedaan met het EK voetbal. Laten we dan binnen de ambulancezorg wel de lijst blijven aanvoeren.
Sinds een jaar of acht spelen er aanbestedingen in de thuiszorg. Nog steeds gaat het daar niet goed. Mensen krijgen niet de afgesproken zorg en elke vorm van aandacht voor clienten ontbreekt. Niet omdat thuiszorgorganisaties en hun medewerkers niet willen, maar omdat ze alleen kans maakten op het winnen van een kavel (klinkt al niet fijn, als we het hebben over mensen met een zorgbehoefte toch?) als ze zo goedkoop mogelijk gingen aanbieden. Er is een ware prijsvechterscultuur ontstaan, die niet past binnen de doelgroep: mensen die afhankelijk zijn van zorg en daar geen keuze in hebben.

Binnen de OV sector gaat het aanbesteden best aardig. Daar past het ook, want mensen hebben alternatieven waar ze uit kunnen kiezen. Maar als je zorg nodig hebt, is er geen sprake van een eigen keuze of alternatieven.

Met aanbesteden in de ambulancezorg zijn er geen al te beste voorbeelden beschikbaar. In Zweden heerste veel onvrede onder ambulancepersoneel na een aanbestedingsprocedure. Het ooit zo lage ziekteverzuim steeg opeens enorm. De medewerkerstevredenheid was op een niveau dat je dacht dat iedereen liever op zijn werk was dan thuis. Dat cijfers is naar een dieptepunt gedaald.

Een Nederlandse werkgever heeft flink bakzeil moeten halen bij een aanbesteding in Denemarken. Niet omdat hij niet wilde, maar omdat er in de aanbesteding belangrijke elementen niet waren geregeld en een andere partij daar handig van profiteerde. Denk bijvoorbeeld aan het verplicht overnemen van zittende medewerkers. Voor de baanzekerheid en om onrust onder medewerkers te voorkomen een belangrijke voorwaarde. Maar ook voor werkgevers en aanbieders van ambulancezorg. Het is immers steeds moeilijker om aan gekwalificeerde medewerkers te komen. Als je dan geen afspraken maakt over de overname van zittende medewerkers, kunnen partijen elkaar het leven behoorlijk zuur maken. Dat soort praktijken willen we hier in Nederland toch niet?

Voor de TWAz haar tijdelijkheid gaat verliezen, komen er nieuwe CAO onderhandelingen aan. Dit is één van onze weinige kansen om de toekomst van de hoogwaardige ambulancezorg in Nederland veilig te stellen. Wij helpen onze werkgevers aan goede prestatie- en kwaliteitscijfers en als we dan straks samen werken aan een gedegen arbeidsvoorwaardenpakket, zorgen we samen voor een toekomstbestendige ambulancezorg in Nederland.

Voor onze werkgevers ligt er een grote uitdaging om samen met hun werkgeversorganisatie AZN een lobby te starten bij de politiek en zorgverzekeraars, om de Wet Ambulancezorg inderdaad toekomstbestendig te maken, maar om daarbij ook te kijken naar duurzame alternatieven die beter zijn dan aanbesteden.