Home Algemeen Algemeen PHANTASi-studie; Prehospitale antibiotica bij sepsis/septische shock

PHANTASi-studie; Prehospitale antibiotica bij sepsis/septische shock

3233
0

Sepsis is een van de meest voorkomende redenen voor verwijzing naar de SEH en kent een hoge mortaliteit. Snelle diagnostiek en behandeling zijn van essentieel belang. Bij andere ziektebeelden waarbij tijd een belangrijke rol speelt, zoals een acuut coronair syndroom, CVA en multipele trauma’s hebben de hulpverleners die als eerste ter plaatse zijn (huisarts en ambulancepersoneel) de afgelopen jaren een enorme bijdrage geleverd met een daling van de mortaliteit als resultaat. Wellicht zou sepsis van eenzelfde aanpak kunnen profiteren.

Normaal gesproken wordt sepsis op de SEH behandeld met het toedienen van vocht, medicatie voor vasopressie/vasodilatatie en intraveneuze antibiotica. Onbekend is echter wat het effect is van het prehospitaal starten met antibioticatherapie.
Om te onderzoeken wat het effect is van preshopitaal gestarte sepsisbehandeling is de PHANTASi trial (PreHospital ANTibotics Against Sepsis) opgezet. Het gaat om een prospectief gerandomiseerd multicenter trial waarbij meerdere ziekenhuizen en ambulanceregio’s in Nederland mee zullen doen.

Tijdens deze trial bepaalt de ambulancebemanning aan de hand van criteria (die afgeleid zijn van de Severe Inflammatory Response Syndrome (SIRS) criteria) of iemand (mogelijk) een sepsis heeft:

  • Er is een bewezen of vermoeden van infectie;
  • De lichaamstemperatuur is hoger dan 38 graden C of lager dan 36 graden C;

en

Minimaal één van de volgende symptomen is aanwezig:

  • Ademfrequentie van meer dan 20/minuut;
  • Hartfrequentie van meer dan 90/minuut;

Is iemand ouder dan 18 en niet zwanger, dan komt hij of zij in aanmerking voor deelname aan de PHANTASi trial. De volgende stap is dat de patiënt “uiteraard na het verkrijgen van toestemming (informed consent)“ via een door de ambulanceverpleegkundige te trekken enveloppe ofwel preklinisch een behandeling krijgt (interventiegroep) of dat dit zoals gebruikelijk pas in het ziekenhuis gebeurt (controlegroep).

De ambulancebemanning voert bij patiënten in de interventiegroep de volgende acties uit:
1. afname van bloedkweken zodat in het ziekenhuis de verwekkende bacterie met gerichte antibiotica kan worden behandeld;
2. zo snel mogelijk starten met het breedspectrum antibioticum ceftriaxon zodoende de ziekteverwekker een eerste klap toe te dienen.

Verder krijgen zowel de patiënten in de interventiegroep als in de controlegroep de standaard prehospitale zorg: zuurstof en vochtresuscitatie. In de kliniek volgt tevens inotropica en preventieve intubatie indien nodig.

Om na te gaan of deze studie uitvoerbaar is, is er een pilotstudy in 2012 in het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht begonnen. Deze studie verloopt voorspoedig, maar om daadwerkelijk effect aan te kunnen tonen is een grotere onderzoekspopulatie nodig. Uit deze proefstudie is wel gebleken dat alle extra handelingen weinig extra tijd in beslag nemen en de toch al korte aanrijtijden niet onnodig verlengd worden.

De PHANTASi trial kan op ruime steun rekenen. Er is inmiddels een onderzoeksconsortium opgericht met meer dan 15 grote academisch en topklinische ziekenhuizen die zich bereid verklaard hebben om mee te doen met deze studie. Daarnaast steunt de Nederlandse Internisten Vereniging en de Nederlandse Vereniging voor Spoedeisende hulpartsen de studie.

De trial start in de regio Amsterdam, daarna zullen andere regio’s in Nederland volgen, te weten Rotterdam, Maastricht, Eindhoven en Utrecht. Door de Medisch Ethische Toetsings Commissie is goedkeuring gegeven. Voor de uitvoering van de trial heeft stichting Fonds NutsOhra (FNO) en de Nederlandse Internisten Vereniging (NIV) financiële middelen beschikbaar gesteld. De verwachting is dat in twee jaar 2000 patiënten kunnen worden geincludeerd.

Met dit onderzoek hopen de onderzoekers de keten tussen zorgverleners te versterken. Door de ambulanceverpleegkundigen de aanval op sepsis te laten openen, hopen we dat er een sneeuwbaleffect optreedt, waardoor het gehele zorgproces tot in het ziekenhuis sneller en efficiënter zal verlopen. Maar aangezien de keten zo sterk is als zijn zwakste schakel, zullen alle zorgverleners bij dit project worden betrokken. Naast ambulanceverpleegkundigen- en chauffeurs, worden ook meldkamercentralisten, huisartsen, (triage)verpleegkundigen op SEH’s en huisartsenposten en klinische specialisten geïnformeerd over het project.

Sepsis is een ziektebeeld met een hoge morbiditeit en mortaliteit die tijdige behandeling behoeft. Door middel van de PHANTASi trial zal hopelijk duidelijk worden hoe we patiënten met deze tijdbom van een ziekte het best kunnen behandelen.

Voor vragen of opmerkingen kunt u terecht op:
www.phantasitrial.com