Home Algemeen Oscar als Physician Assistant AmbulanceZorg Gelderland Zuid

Oscar als Physician Assistant AmbulanceZorg Gelderland Zuid

1108
0

In de 20 jaar dat Oscar Francissen als ambulanceverpleegkundige werkt zag hij steeds meer patiënten die eigenlijk naar de huisarts hadden gemoeten. Hoe kunnen we de samenwerking tussen de huisarts, de ambulance en de eerste hulp verbeteren? Die vraag beantwoordde hij in zijn prijswinnende scriptie voor de Master Physician Assistant van de HAN. ‘Juist in de acute extramurale geneeskunde kunnen PA’s veel betekenen.’

‘Als ik opgeroepen word moet ik meteen weg met de ambulance.’ Als fast responder maakt Oscar acuut de juiste beslissingen en afwegingen. Welke patiënt moet het eerst geholpen? Wel of niet vervoeren? En als er tien patiënten zijn: wie wordt er dan het eerst geholpen?

Complex werkveld

Een koerier met de opdracht patiënt stabiel houden en vervoeren: dat was volgens Oscar de taak van de ambulanceverpleegkundige vroeger. De afgelopen 20 jaar werd het werkveld steeds complexer. ‘Nu dient de ambulanceverpleegkundige medicatie toe, legt hij een infuus aan en maakt hij een ECG. Vervolgens draagt hij de patiënt volgens het protocol over aan de tweede lijn: het ziekenhuis. Maar wat te doen met het toenemend aantal patiënten dat eigenlijk naar de huisarts had gemoeten?’ Is dat een kwestie van slechte filtering? Dat is te makkelijk geredeneerd, vindt Oscar. ‘Mensen bellen sneller 112 en paniek is oprecht. Het probleem is alleen dat ambulancepersoneel is opgeleid voor de tweede lijn, voor de eerste lijn is geen protocol. Eerstelijnspatiënten lopen daardoor het risico onterecht in de tweede lijn terecht te komen.’

Denken als de dokter

Denken en handelen als een arts: dat leerde Oscar in de Master PA samen met onder andere fysiotherapeuten, logopedisten, podotherapeuten en diëtisten. ‘In 2,5 jaar doe je 60% van een geneeskundeopleiding. Door onder andere colleges chirurgie, inwendige aandoeningen, gynaecologie en psychiatrie leer je hoe de verschillende disciplines in elkaar zitten.’ Dat Oscar zich specialiseerde in de acute extramurale eerste lijn is redelijk uniek. ‘PA’s specialiseren zich altijd in een bepaald vakgebied: ze zijn zaalwacht voor de cardioloog of ze doen spreekuren onder supervisie van de orthopeed.’ Maar juist in de ambulancesector zijn PA’s met een huisartsgeneeskundige denkwijze nodig, betoogt Oscar. ‘Als verpleegkundige handelde ik naar toestandsbeelden. Nu ben ik in staat een differentiaal diagnose te stellen en risico’s calculeren.’ Het gevolg: Oscar is in staat grensgevallen beter te beoordelen, waardoor de patiënt zorg op maat krijgt, eerste- danwel tweede lijn.

1225 ritten

In hoeveel gevallen werd de patiënt naar het ziekenhuis vervoerd terwijl deze eigenlijk een geval voor de huisarts was? Voor zijn onderzoek naar een betere samenwerking tussen huisarts, ambulance en eerste hulp analyseerde Oscar 1225 ritten. Onderzoek met een visie, vond de masteropleiding van de HAN die hem met een scriptieprijs nomineerde voor de hoofdprijs van de Nederlands Vereniging van Physician Assistants. De resultaten – 25% van de ambulanceritten en 66% van de motorritten – verrasten Oscar geenszins. ‘We kunnen veel meer gebruik maken van elkaars kwaliteiten en capaciteiten. De huisarts hoort nu vaak niet of laat als er ambulancecontact is geweest, doordat er geen vaste overdracht bestaat tussen de ambulance en huisarts. Vaak weet de patiënt niet precies meer waarom hij vervoerd is. En wat als een patiënt mantelzorger is voor een demente partner? Kan hij dan niet beter thuisblijven? ’Juist vanwege deze informatie is de huisarts een belangrijke partner, benadrukt Oscar. ‘Hij kent de voorgeschiedenis, hij kan beslissen met de familie of het wenselijk is een terminale patiënt naar het ziekenhuis te vervoeren.’

Geen vingers hechten

Een PA die spoedvisites doet en die grensgevallen beoordeelt om de huisarts te ontlasten: in Groningen rijdt er al een rond. In het belang van de patiënt zou er landelijk draagvlak moeten komen voor PA’s die het gat tussen de eerste- en tweedelijnszorg dichten, vindt Oscar. ‘Huisartsen zien de PA nog niet altijd als een partij die, net als in het ziekenhuis, specialisten kan ontlasten. Ze durven alleen kleinere gevallen uit handen te geven’. Dat is jammer, vindt Oscar. ‘Ik heb wel geleerd om bijvoorbeeld te hechten, maar het is niet mijn corebusiness: dat zijn bijvoorbeeld de patiënten
met pijn op de borst of acuut buikpijn die beoordeeld moeten worden op wel of geen ziekenhuisopname. Juist in de acute extramurale geneeskunde kunnen ambulance-PA’s het verschil maken.’

Dit artikel is geplaatst met toestemming van de Hoge School Arnhem en Nijmegen.
Origineel artikel: http://www.han.nl/opleidingen/masters/physician-assistant/testimonials/oscar-francissen/