Home Algemeen Algemeen Gevaarlijke stoffen of besmettelijke groepsziekte?

Gevaarlijke stoffen of besmettelijke groepsziekte?

591
0

Door Nicole Nijhuis en Nienke Sluis (beiden GAGS voor de regio’s Noord-Holland, Flevoland en Utrecht)

Soms wordt een aantal mensen collectief onwel, waarbij er gedacht wordt aan een chemische stof als oorzaak. Dit vermoeden kan worden versterkt als er een trigger was, zoals een chemische geur of een verdachtmaking (‘er zit iets gevaarlijks in de lucht’). Gelukkig is een chemische stof bij dergelijke incidenten niet altijd de oorzaak van alle klachten.

Het is bewezen dat zichtbare gevoelens besmettelijk kunnen zijn, dit werkt via spiegelneuronen en feromonen.  Een collectieve onwelwording waarbij de klachten niet verklaard kunnen worden door een chemische stof, infectieziekte of een andere fysieke oorzaak (bv hitte), wordt daarom ook wel besmettelijke groepsziekte genoemd. Bij besmettelijke groepsziekte zijn de klachten van de betrokkenen echt en stress speelt daarbij een belangrijke rol.

Wat moet ik doen bij vermoeden van een besmettelijke groepsziekte?

De eerste reactie is logischerwijs vaak de inzet van veel hulpverleners met zwaailichten en uniformen. Wanneer klachten een psychosociale component bevatten, kan dit de situatie juist versterken. Als er aanwijzingen zijn dat het om besmettelijke groepsziekte kan gaan, is het belangrijk om hulpverlening zo kleinschalig en onopvallend mogelijk in te zetten. De ervaring leert dat het goed werkt om de betrokkenen zo snel mogelijk uit elkaar te halen, de klachten serieus te nemen en een goede anamnese (ook in tijd) af te nemen. Klachten nemen daarna snel af.

Bij twijfel over de oorzaak van de klachten is het belangrijk om twee sporen tegelijk te volgen; die van een chemische/infectieuze oorzaak en die van besmettelijke groepsziekte. Wacht niet met bovengenoemde aanpak totdat een fysieke oorzaak vanuit de omgeving is uitgesloten. Inzetten van een OvDG is daarbij verstandig.

Het meten van stoffen door de brandweer kan van belang zijn om bepaalde bronnen zoals koolmonoxide uit te sluiten. Als er echter geen (zichtbare of meetbare) aanwijzingen zijn dat er een chemische stof betrokken is, is het belangrijk om de focus te (durven) verleggen.

Hoe weet ik dat het gaat om besmettelijke groepsziekte?

Er is helaas geen lijstje om af te vinken of iets een besmettelijke groepsziekte is of niet. Wel zijn er een aantal kenmerken die vaak worden teruggezien in geval van besmettelijke groepsziekte. Dat zijn de volgende :

  • De klachten zijn zeer divers en vaak aspecifiek
  • Er is een trigger (bijvoorbeeld geur)
  • Altijd meerdere gevallen tegelijk
  • Het treedt snel op en verdwijnt weer snel als mensen elkaar niet meer kunnen beïnvloeden
  • Het treedt vaak op binnen een groep mensen met een sociale band (kantoorpersoneel, schoolklas, winkelpersoneel)
  • Er zijn relatief vaak jongeren, jongvolwassenen en vrouwen bij betrokken

Als je twijfelt of er sprake is van een chemisch incident of van besmettelijke groepsziekte, neem dan via de OvDG contact op met de GAGS (Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen). Deze is 24/7 bereikbaar via de meldkamer. De GAGS kan meedenken over de waarschijnlijkheid dat het besmettelijke groepsziekte betreft en kan daarnaast adviseren over het te voeren beleid.

Gevaarlijke stoffen of besmettelijke groepsziekte?
5 (100%) 2 beoordeling(en)

DELEN
Vorig artikel“Waarom je vooral géén ambulanceverpleegkundige moet worden!”
Volgend artikelKleding update – nr. 20 – September 2018
Nicole Nijhuis
Ik werkt sinds 2004 als toxicoloog bij de afdeling Leefomgeving van de GGD Amsterdam. Het team Milieu- en Gezondheid van deze afdeling adviseert burgers, gemeentelijke diensten en provincie over de gezondheidseffecten van stoffen in lucht, bodem en water. Vanaf 2006 vervult Nicole tijdens crises de functie Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS), eerst in Noord-Holland en later ook in de provincies Utrecht en Flevoland.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here