Home Algemeen Algemeen De HLO/CHauffeur van het MMT

De HLO/CHauffeur van het MMT

4761
0

Door Ambulanceblog ben ik gevraagd om eens wat te vertellen over de functie van Heli Landing Officer/Chauffeur bij het Mobiel Medisch Team. Onderstaand verhaal heb ik geschreven vanuit mijn werkplek, VUmc in Amsterdam. Het zou dus kunnen dat de werkzaamheden en procedures afwijken van de andere teams in Nederland.

Nederland beschikt over vier MMT’s die zich per helikopter kunnen verplaatsen. Deze teams hebben hun standplaats op het VUmc in Amsterdam, op Rotterdam/The Hague Airport, op de Vliegbasis Volkel en op het UMCG te Groningen. De locaties in Amsterdam en Groningen zijn ziekenhuizen waar de helikopter permanent boven op het dak staat alwaar een helikopterdek is gesitueerd. Hier doet de HLO zijn of haar werk. Het MMT bestaat verder nog uit een piloot, arts en verpleegkundige. Deze laatste wordt ook wel HCM (Heli Crew Member) genoemd omdat hij/zij, naast de verpleegkundige taken, ook nog een belangrijke taak heeft in de cockpit tijdens het vliegen.
De HLO is verantwoordelijk voor de veiligheid op en rond het helikopterdek, voornamelijk tijdens de start en landing van de eigen traumaheli en alle overige bezoekende helikopters. De HLO bediend de luchthavenverlichting en kan, indien nodig, de blusinstallatie activeren. Ook zorgt de HLO voor een schoon helidek en zorgt hij voor de sneeuw en ijsbestrijding. De HLO begeleid bezoek op het helidek en geeft, indien nodig, leiding aan de Heli Deck Assistant (HDA). Tenslotte heeft de HLO bij VUmc ook constant contact met enkele bouwkranen in de omgeving om ze eventueel te laten wegdraaien mocht dat nodig zijn voor een obstakel vrije aanvlieg of uitvliegroute.

Werving en opleiding
Alle HLO’s bij Lifeliner 1 zijn afkomstig uit de chauffeursgroep van Ambulance Amsterdam. Werving gebeurt middels een interne vacature. Naast ervaring als ambulancechauffeur en (buiten)regionale stratenkennis is ook je persoonlijkheid belangrijk. Je zal dan ook echt moeten solliciteren op de functie. Bij het gesprek zijn zowel mensen van de ambulancedienst als van het MMT aanwezig.
De initiële opleiding duurt meestal twee dagen. Één dag ben je bezig met theorie en praktijk HLO waarbij een groot gedeelte in het teken staat van brandbestrijding en redding. Dit kan o.a. beoefend worden op een ‘mock up’ van de heli (een 1:1 model) waarmee alle soorten branden gesimuleerd kunnen worden. De tweede dag is voor de BHV opleiding van VUmc. Ook hier ben je veel bezig met de brandveiligheid. Als HLO ben je binnen het ziekenhuis ook lokatiedeskundige en luister je via een porto mee met de beveiliging. Zo ben je bij calamiteiten in het ziekenhuis snel op de hoogte en kan je een inschatting maken of de heli wellicht van het dak moet. Ansdersom kan je bij calamiteiten op het helidek snel hulp inroepen.

Dagelijkse werkzaamheden en plaats binnen het team
De HLO is een volwaardig lid van het Mobiel Medisch Team en draait als zodanig dan ook volledig mee in de dagelijkse werkzaamheden. We draaien 12-uurs diensten die altijd ‘van zeven tot zeven’ lopen. De dag is dus 07:00-19:00 en de nacht 19:00-07:00. Aan het begin van de dienst hebben we altijd een overdracht van de voorgaande dienst. Hier worden, specifiek voor jouw functie, bijzonderheden besproken. In het geval van de HLO dus bijzonderheden aan het dek en de auto. Hierna gaat iedereen zijn of haar controles uitvoeren. De piloot en HCM checken de heli, de arts doet de medische inventaris en de HLO doet een controleronde. Hierbij kijkt hij o.a. naar de kleine en grote blusmiddelen, nooduitgangen, verlichting op en rond het helidek en natuurlijk het helidek zelf (gladheid, water, rommel).
Na deze checks volgt de teambriefing. Zaken die hier aan de orde komen zijn o.a. de agenda voor de dag, het weer, bijzonderheden aan de heli, medische bijzonderheden en eventuele bijzonderheden van elk teamlid. Tenslotte gaat de heli-crew de heli ‘hot’ zetten. Ze doorlopen dan alle checks zodat de heli ‘startklaar’ staat en hij na een oproep binnen enkele minuten in de lucht kan hangen. Hierna is het tijd voor de auto. Ook deze wordt aan het begin van iedere dienst gecontroleerd op werking en inventaris, net als bij de ambulancedienst.
Tijdens de dagdienst ontbijten en lunchen we altijd gezamelijk. Daarnaast kennen we een groot aantal dagelijkse en wekelijkse werkzaamheden die we tussen de oproepen door doen. Zo wassen we een deel van de kleding zelf, en zijn er taken als medicijn en inventariscontroles, bestellingen doen en het wassen van auto en heli. Sommige taken zijn functie-specifiek, andere taken zijn een ‘team effort’ waar we dus allemaal aan meewerken en meehelpen. Hierin is iedereen binnen het team gelijk aan elkaar. Iedereen weet dat we de klus uiteindelijk samen moeten klaren.

Oproep
We worden gealarmeerd via de pager. In het display verschijnt het adres wat we opzoeken op Google Earth. Op basis hiervan (afstand, weer) nemen we de beslissing ‘auto’ of ‘heli’. Bij een heli-inzet heeft ook iedereen weer zijn eigen taak. De arts neemt contact op met de meldkamer voor de details van de oproep. De verpleegkundige start onmiddellijk met het uitzetten van een route (navigatie) met behulp van een iPad waar speciale navigatiesoftware op draait. De piloot en HLO gaan vast naar boven, waar de heli staat. De HLO kleed zich om in beschermende kleding (brandweerjas en helm), ontsteekt de dekverlichting en kijkt mee tijdens het opstarten van de heli. Zijn alle luiken gesloten, zie ik rook of vuurverschijnselen en zijn dek en uitvliegroute nog vrij? Als alles ok is, en de arts en verpleegkundige hebben plaatsgenomen in de helikopter geef ik een duim omhoog, ten teken dat de heli kan vertrekken. Ook tijdens de landing kijk ik op die manier mee. Van te voren check ik weer of de aanvliegroute vrij is, of het dek vrij is en tijdens de landing let ik op vuur en rook. Ik sta ten alle tijde op een plaats waar ik eventueel de schuimblusinstallatie kan activeren. Het is belangrijk te weten dat de HLO er primair is voor de veiligheid van het ziekenhuis, en secundair voor de veiligheid van de heli en bemanning.

Het MMT voertuig
Elk heli-MMT beschikt naast de helikopter ook over een auto . De auto beschikt over dezelfde inventaris als de helikopter, echter zonder de mogelijkheid om een patiënt te vervoeren. In eerste instantie was dit een Mercedes Vito die beschikbaar was gesteld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. In 2010 hebben de vier Traumacentra ieder een eigen voertuig aangeschaft. Voor de Lifeliners 1, 2 en 3 is dat een Volvo XC90. Lifeliner 4 (Groningen) beschikt over een Audi Q7. Deze voertuigen worden ingezet in plaats van de heli als het incidentadres dichtbij is (we zijn dan sneller per auto) of als de heli om wat voor reden dan ook niet inzetbaar is (technische oorzaak, weersomstandigheden). Op de stations met een HLO fungeert de HLO ook als chauffeur van het voertuig. Op de stations zonder HLO is de verpleegkundige de bestuurder van het voertuig, uiteraard met een aanvullende rijopleiding. Voor Amsterdam is het primaire inzetgebied per auto ongeveer de stad Amsterdam, binnen de ringweg en tot aan het IJ. Ook alle straten direct in de omgeving van VUmc en een stukje Amstelveen horen hierbij. In de avond en nacht is het inzetgebied van de auto wat groter. Dit heeft te maken met de langere opstarttijd van de heli in de nachtsituatie en het feit dat de heli in het donker niet binnen aaneengesloten bebouwing mag landen tenzij het een voorverkende vastgestelde landingsplek is.
Eenmaal ter plaatse heb je als chauffeur officieel geen functie. We zijn echter allemaal opgeleide ambulancechauffeurs dus in de praktijk kan je eigenlijk altijd wel wat betekenen, afhankelijk van de situatie. Zo zit je de ene keer medicatie op te trekken, en ben je de volgende keer bezig met het verplaatsen van ambulances, het opvangen van andere hulpdiensten of het regelen van een plekje in het ziekenhuis. Ook heb je soms echt even niets te doen. Het heeft bijvoorbeeld niet veel zin om bij een reanimatie in een klein kamertje wat vol staat met ambulanceteams, MMT, politie en brandweer jezelf er nog even tussen te wurmen. Persoonlijk vind ik het prettig om na het ter plaatse komen even goed rond te kijken wat er nou precies aan de hand is. Wat is er precies gebeurt? Zijn er nog meer slachtoffers? Hoe staat het met de veiligheid? Meestal loop ik ook even naar de chauffeur van de eerste auto, zeg dat ik er ben en vraag of ik wellicht wat voor hem kan betekenen.

Rooster
De werkzaamheden als HLO doe je dus naast je werk als ambulancechauffeur. Roosteren gebeurt door de eigen roosteraars van de ambulancedienst. Bij ons wordt er momenteel twee weken op, twee weken af geroosterd. Dit houd in dat je gedurende twee weken alleen maar MMT diensten draait, en daarna twee weken alleen ambu diensten. In de praktijk blijkt dit geen optimale manier van roosteren. Je bent telkens twee weken weg van je eigen post. Wel zien we steeds meer dat je tijdens je “MMT weken” ook diensten op de ambulance draait omdat er ook reserve diensten in het MMT rooster staan die eigenlijk nooit met een MMT dienst gevuld kunnen worden. Mogelijk dat we in de nabije toekomst weer terug gaan naar de oude manier van roosteren waarbij de MMT diensten gewoon uit het parate ambu rooster gehaald worden.

Het HLO werk vind ik een prachtige, uitdagende afwisseling van het ‘gewone’ ambulancewerk. Je hebt te maken met een piloot, arts en verpleegkundige die soms allemaal hun eigen taaltje spreken. Je krijgt de kans om te kijken hoe andere regio’s te werk gaan. Tijdens de vaak ernstige en soms complexe hulpverleningen, en tijdens de nabespreking ervan, komen vaak leerpunten naar boven die ik weer mee kan nemen tijdens het werk op de ambulance. Voor mij de perfecte job!