Home Algemeen CBRN veiligheid binnen de ambulancezorg

CBRN veiligheid binnen de ambulancezorg

2666
0

Onwelwordingen, algemene malaise, het is dagelijkse kost voor ambulanceteams. Men gaat het huis binnen en vindt iemand onwel op de grond. Grote kans dat het om een cardiale oorzaak gaat, of een CVA. Maar bent u zich er wel altijd van bewust dat het ook wel eens kan gaan om een incident met gevaarlijke stoffen? Weet u op welke signalen u moet letten? Wat zijn nu eigenlijk die gevaren?

In de praktijk blijkt dat er bij elke ambulancedienst wel medewerkers zijn die hebben blootgestaan aan gevaarlijke stoffen tijdens een hulpverlening. Er zijn (nog) geen cijfers over, maar het is een reëel risico. Het gaat niet alleen om industriële incidenten, maar bijvoorbeeld ook om “ gewone” auto-intoxicaties, met middelen als pesticiden, herbiciden en eigen brouwsels.
Ook komt huiselijk geweld voor in de vorm van “ zuuraanvallen”. Hierbij wordt het slachtoffer overgoten met een zuur.

Dit soort incidenten leveren direct problemen op. Ten eerst dampen veel stoffen uit, zoals in het onderstaande praktijkvoorbeeld in Noord Brabant. Op dat moment vormen zij een direct gevaar voor de omgeving, en met name voor de hulpverlening. Daarom heeft men persoonlijke beschermingsmiddelen nodig, zoals adembescherming, een speciale overall, en speciale handschoenen. De meeste ambulancediensten hebben daar op dit moment nog geen beschikking over.

Praktijk

“Twee bewoners van een huis in de Talmastraat in Breda zijn maandag gewond geraakt. De 72-jarige mannelijke bewoner deed een zelfmoordpoging door allerlei giftige stoffen te mengen. Een ambulancebroeder raakte onwel door de stoffen in het huis.”

 Link naar het artikel

Verantwoordelijkheid en handreiking

Een ander probleem is de verantwoordelijkheid. Wie is er nu verantwoordelijk voor deze patiënt? Moet er brandweer komen? Of is het een verantwoordelijkheid van de politie. En wie gaat die patiënt nu ontsmetten? En wat als de vitale functies van de patiënten verslechteren?

Een groot aantal  van deze knelpunten worden geregeld in de aanstaande “Handreiking kleinschalige decontaminatie
Al is de handreiking nog niet definitief geïmplementeerd, toch is het een zeer grote stap in de oplossing van een jarenlang (vergeten) knelpunt.

De handreiking is een -bij uitstek- multidisciplinair document. Elke hulpverlener weet precies wat hij van de ander mag verwachten bij een dergelijk ongeval met gevaarlijke stoffen. Er zijn duidelijke protocollen, en de handreiking gaat vergezeld van een heldere verantwoording. De gehanteerde methodieken in het omgaan met slachtoffers van ongevallen met gevaarlijke stoffen, zijn zeer praktisch uitvoerbaar binnen de ambulancedienst.

Een veelgehoord pijnpunt van deze handreiking is echter dat de ambulancedienst zou moeten optreden in de warme zone. Dit is de zone waar de patiënt reeds is uitgekleed, en ontsmet gaat worden. Het ambulanceteam heeft voornamelijk een taak om toe te zien op de medische toestand van de patiënt.
Bij veel collega’s bespeur ik hier een behoorlijke weerstand tegen. Het zou onveilig zijn. Echter, dit berust op een onterechte angst. Men is namelijk niet meer in de buurt van de bron, en aangezien de patiënt reeds ontkleed is, is het risico minimaal. Om in de warm zone op te kunnen treden moet men wel beschikken over persoonlijke beschermingsmiddelen.

DSC_0680 DSC_0364

Patiënt in de ambulance en dan…..

Verder is het zo, dat de handreiking ervanuitgaat dat wanneer de patiënt ernstig vitaal bedreigd is, deze vanuit de warmzone rechtstreeks de ambu ingaat en met A1 naar een ziekenhuis met decontaminatiefaciliteiten wordt vervoerd. (dus ontkleed, maar niet ontsmet)

De handreiking impliceert dus het beschikbaar hebben van persoonlijke beschermingsmiddelen op de auto. Fatsoenlijke adembescherming, handschoenen, overall, etcetera.

Persoonlijk ik het een zeer geslaagd document. Echter niet alle praktische problemen zijn hiermee afgedekt.

Zo is bijvoorbeeld niet vastgelegd wta te doen te doen wanneer een onwelwording een incident gevaarlijke stoffen blijkt te zijn. Het ambulanceteam is als eerste ter plaatse bij een zeer instabiel slachtoffer. Eigen veiligheid eerst, maar gaat het ambuteam dan alsnog hulpverlenen in persoonlijke beschermingsmiddelen totdat de brandweer er is?

En wanneer treedt de handreiking in werking? Wanneer iemand een druppeltje chemicaliën over zijn hand heeft gehad? Een kopje? Of een hele emmer?

Wie er verantwoordelijk is voor het transport van een overleden slachtoffer? In de handreiking staat dat het lijk wordt overgedragen aan gemeente of politie. Wie gaat het lijk vervoeren? En naar welk mortuarium gaat dit slachtoffer? Want beschikt het mortuarium wel over ontsmettingsfaciliteiten? Overigens zijn daar speciale CBRN-bodybags voor op de markt.

Radiologisch besmette patiënten

In het voorwoord staat dat het voornamelijk gaat biologisch en chemisch besmette patiënten. Wat te doen met radiologisch besmette patiënten (waarbij medische zorg eigenlijk altijd boven decontaminatie gaat) ?

Kortom, niet alle situaties en omstandigheden zijn gedekt, Dit is dan ook niet het doel van dit document. Het is een buitengewoon praktisch handelingskader, die flexibel kan worden toegepast onder verschillende omstandigheden. Veel credits voor de samenstellers van deze handreiking, en op naar een snelle implementatie dus!

bron: Elfriede Thiessens|www.hazmeds.com|mailto:info@hazmeds.com