Home Algemeen Algemeen Berichten en spreken na suicide

Berichten en spreken na suicide

1929
0

Ooit werd door media en hulpdiensten afgesproken dat media niet berichten over suïcide. Ik zie steeds vaker dat dit toch gebeurt. Áls je al bericht, doe dat dan zorgvuldig. Onderstaande tips zijn voor media, maar ook voor organisaties, die met suïcide te maken krijgen. Normaal gesproken schrijf ik stukjes altijd met een positieve insteek; wat kun je doen? In dit geval moet ik ook duidelijk uiteenzetten wat we níet moeten doen. Omdat dat van levensbelang kan zijn!

Ik begeleid burgers, hulpverleners en ondernemingen gedurende de acute fase na een suïcide(de eerste uren/dagen). Ik zal in dit stukje een aantal handvatten geven, gebaseerd op wetenschappelijke en empirische bevindingen. Achterliggende gedachte bij alle aanbevelingen is het beperken van het risicoverhogende effect dat een suïcide op anderen heeft; suïcide kan namelijk besmettelijk zijn.

Samenvattend; beschrijf en bespreek het leven, niet de dood.

*is het noodzakelijk en/of gewenst dat er over de suïcide bericht wordt? Binnen een besloten setting(bv een onderneming) ligt dit anders, dan wanneer de overledene een prominente persoon was. Wat willen nabestaanden? De eerste uren na een suïcide zijn chaotisch. Er lopen veel belangen door elkaar. Toch is het belangrijk tijd en ruimte te vinden om belangen af te wegen; eenmaal gezegd, geschreven is er geen weg terug. Claim die ruimte. Laat je eventueel adviseren, een persbericht even tegenlezen; daar zijn we voor.

*kies bewust voor neutrale woorden; zelfdoding, suïcide, suïcident, suïcideren zijn voldoende. Andere woorden dragen vaak een lading(bv “zelfmoord”) of beschrijven de handeling(bv “heeft zich opgehangen”). Praat niet om de boodschap heen; de persoon is dood, overleden door suïcide.

*spreek niet over een “keuze voor de dood”. We weten dat veruit de meeste suïcidenten deze keuze niet hebben kunnen maken; er vond constrictie plaats, in de fase voor hun daad; het wereldbeeld was dusdanig vernauwd, dat er alleen maar ondraaglijk lijden werd ervaren. De suïcide was een beëindiging van dit lijden. Geen bewuste keuze voor de dood. Dit weten we van mensen, die overleefden. Krijgen mensen in constrictie adequate hulp, dan is behandeling mogelijk en suïcide vaak te voorkomen.

*bericht niet over de aanleiding voor de suïcide(die kende de suïcident alleen), ook niet over een al- dan- niet aanwezige afscheidsbrief. Laat de methode van de suïcide achterwege. Soms is die duidelijk, uit beelden. Maar dat maakt voor je berichtgeving niet uit. Blijf bij de zin “dood door suïcide”. We weten dat alles wat je daar aan toevoegt risicoverhogend kan werken.

*woorden hebben veel invloed op mensen, die tot suïciderisicogroepen behoren. Weeg ze. Een voorbeeld; was er een treinsuïcide? Meld dan niet dat er een “aanrijding met een persoon”was. Zeg dat het treinverkeer onderbroken is op last van de hulpdiensten. Niet meer, niet minder. Echt, we weten dat dat verschil levens kan redden!

*toon geen plaatsen, locaties rond de suïcide. Niet op beeld, maar benoem ze ook niet. Laat geen dramatische beelden van de overledene zien, ook niet bij leven(bv uit een depressieve fase); mensen in een kwetsbare situatie identificeren zich snel met de overledene. We weten dat dit een rol kan spelen bij copycat suïcides(een vreselijk woord, maar dat wordt nu eenmaal gebruikt).

*herdenk en gedenk de overledene, zoals deze bij leven was. Besteed hierbij geen aandacht aan de wijze en het moment van overlijden. Dat moment heb je één keer benoemd in je zin “overleed door suïcide”. De rest van je verhaal gaat over de rol, die de persoon bij leven speelde. Ga niet verheerlijken, waar dat niet gepast is. Wat zou je bij een natuurlijk overlijden hebben verteld en laten zien? Meestal helpt het, als je met die laatste vraag aan de slag gaat. Doe dat.

*begrip creëren voor de suïcide kan riskant zijn. Doe dat niet. “Het is goed zo”……nee, het is niet goed! Laat gerust zien wat het overlijden met je doet. Dat je overloopt van verdriet, woede, onbegrip en dat je desolaat achterblijft. Want dat is de realiteit. Besteed daar niet al teveel aandacht aan, maar laat het wel zien. Zorg dat je altijd vanuit jezelf spreekt of schrijft; veroordeel de dood niet. Maar wees eerlijk over je eigen reacties. Daarmee help je anderen. Bekend is dat het verzachten van de omstandigheden, veel begrip, ja soms zelfs bewonderen van de daad mensen in een kwetsbare positie juist tot suïcide kunnen aanzetten.

*spreek niet over “trauma” of “traumatisering” rond het overlijden, ook al was de methode nog zo heftig; je kunt mensen prima secundair een trauma aanpraten. De allerheftigste reacties, die je ervaart(emotioneel, fysiek etc.) zijn normale reacties van normale mensen op een abnormale gebeurtenis. Bij de meeste mensen gaan ze vanzelf over. Ben je nabestaande dan moet je natuurlijk, net als rond ieder overlijden, beginnen aan de lange weg van de rouw.

*bericht of spreek je over suïcide, zorg dan dat er áltijd een hulplijn wordt aangeboden. In Nederland is dat 113. Voor televisie; zorg dat gedurende je hele item de link www.113online.nl in beeld is. Die hoef je verder niet aan te spreken. Spreek de link wel aan op de radio. Zet hem duidelijk in je geschreven item, als je van de schrijvende media bent. Mensen pikken de link op, zo weten we.

In feite heb ik niets nieuws verteld. Toch is de dagelijkse realiteit in Nederland anders. Ik ben bezig collega’s op te leiden rond Suïcide Postventie in Nederland. Ik vind dat het voor iedereen beschikbaar moet zijn; gratis, hoogst vertrouwelijk en 24/7 beschikbaar. Dat kan in andere landen ook.

Berichten en spreken na suicide
5 (100%) 4 beoordeling(en)