Home Algemeen Algemeen Als reanimeren niet lukt… (deel2 voorbeeldcasus)

Als reanimeren niet lukt… (deel2 voorbeeldcasus)

3274
1

In aansluiting op het eerdere item op ambulanceblog (Als reanimeren niet lukt…) plaats ik hierbij een voorbeeldcasus.

 

Laatst werd ik opgeroepen voor twee tieners. Zij hadden drie dagen tevoren hun opa gereanimeerd. De dienstdoende arts had het na de reanimatie  niet nodig gevonden mijn collega´s  op te roepen(“want opa was een natuurlijke dood gestorven en dat hoort bij het leven”).

Ik kwam drie dagen later; één van de tieners kon niet slapen en de ander had vreselijke spierpijnen en wilde juist alléén maar slapen. Moeder trok(gelukkig) aan de bel.

De situatie

De tieners hadden op school leren reanimeren. Opa kreeg op weg naar het toilet een hartstilstand en ze hoorden oma meteen roepen. Begonnen dus binnen een minuut met reanimeren. De ambulance had maar liefst een aanrijdtijd van 23 minuten(helaas soms realiteit,hier op het platteland).

Twee tieners. 23 Minuten. Ga eens 23 minuten aan de oefenpop zitten. Het ambulancepersoneel zag geen hartactie. De arts kwam ongeveer gelijktijdig met hen aan en stelde al snel de dood vast. Het werd een natuurlijke dood, want opa was hem bekend. Hij deed lichamelijk onderzoek. Stelde gebroken ribben vast. Gaf geen toelichting. Sprak verder niet meer met de tieners. Geen psychoeducatie. Alleen de zin “ach, voor opa is dit een prachtige dood. Hij ging toch zo hard achteruit, de laatste tijd”.

De impact

Ik zag een totaal verkrampte tiener. Overal pijn. Niet alleen zielepijn, zo kon ik uitleggen; 23 minuten hartmassage met spieren vol adrenaline zorgen ervoor dat je door de verzuring heengaat, dat je je spieren gigantisch (over)belast. Als de adrenaline verdwijnt melden je spieren zich. Er waren gigantische schuldgevoelens; het was nog tegen niemand verteld, maar het breken van opa´s ribben was gevoeld, onder de masserende handen. De dokter had het ook gezegd; gebroken ribben; als er beter was gereanimeerd dan waren opa´s ribben vast niet gebroken en had hij misschien nog geleefd. Vorig jaar was er een gebroken pols geweest en wat had dat een pijn gedaan. Nu had diezelfde pols botten bij opa gebroken; wat zou hem dat pijn hebben gedaan!

Er kwam bijval van de andere tiener; die had de botten horen breken. Niets durven zeggen. Er was boosheid. En verdriet. Op dit soort momenten moet ik zelf ook slikken; als we geen informatie krijgen vullen we lacunes in onze herinnering zelf op. En de fantasie is altijd erger dan iedere realiteit, hoe akelig deze ook is. Bij kinderen is dit extra aanwezig in een magisch denken; kinderen zijn de zon in hun eigen zonnestelsel en betrekken alle gebeurtenissen op zichzelf; deze tiener was schuld aan opa´s overlijden.

Het gesprek

Ik ben terug gegaan naar het begin; opa´s hart klopte niet meer. Hij was overleden. Heb hun snelle acties en reacties geprezen. Uitgelegd dat ribben kunnen breken, bij de beste reanimatie, zeker bij oude mensen, wier botten brozer zijn dan jonge botten. Ik heb uitgelegd wat er in ons lichaam en in onze hersenen gebeurt, als we in de “fight, flight, freeze” modus moeten handelen. Zeker voor tieners mag dit een heel technisch verhaal zijn; ze hebben biologie op school en stellen vaak superconcrete vragen. Adrenaline, cortisol en de effecten van deze stresshormonen brachten verklaringen voor hun heftige reacties, de afgelopen dagen. Samen hebben we gekeken naar wat ze zouden kunnen doen om de afbouw van deze hormonen te bespoedigen; wat normaal gesproken goed voelt is een aanrader.

Voor een herinnering maken we een frame, als een lijst om een schilderij. Deze tieners hadden een gevaarlijk frame geknutseld. Met antwoorden op vragen en informatie over wat er gebeurd was, konden ze hun frame vervangen. Ze hadden al het mogelijke gedaan. Een echte dokter had het niet beter en sneller kunnen doen. Ook onder echte doktershanden breken regelmatig ribben. Oef!

Oma sprak haar dankbaarheid uit; de tieners waren haar uit de weg gegaan. Nu vertelde ze hoe trots ze was geweest. Hoe machteloos ze had geroepen en hoe snel haar twee kleinkinderen als beschermengelen verschenen.

Hoe trots opa zou zijn geweest.

Rollen en taken in het plannen van de begrafenis werden besproken. Men had de tieners maar vooral met rust gelaten. Dacht dat dat het beste zou zijn. De kids voelden dit als een bevestiging van negatieve gevoelens. Lijntjes werden gelegd, diepe zuchten geslaakt en plannen gemaakt. Samen.

Ik heb niet veel hoeven doen.

Zodra de dood wordt vastgesteld is er voor ons niet veel meer te doen, als eerste hulpverleners. Ook wij zijn op dat moment onder invloed van adrenaline, ook wij ervaren reacties. Psychoeducatie is zó belangrijk. Zorg dat je deze paraat hebt, dat de wijze waarop je deze presenteert bij jou, maar ook bij de ontvanger aansluit. Dat kun je op een rustig moment voorbereiden. Oefenen, bespreken, ook als collega´s onder elkaar delen wat een reanimatie met ons doet.

Neem zo weinig mogelijk over van nabestaanden; activeer en realiseer je dat controle en eigenregie heel belangrijk zijn. Ze zijn nodig richting het rouwproces, dat gaat volgen. Dat moet en mag volgen.

1 REACTIE

  1. Goed verhaal (al blijf ik het jammer vinden van de tekst: Als reanimeren niet lukt..) Bij elke reanimatiecursus vertel ik ook dat er botten kunnen breken en bij oudere broze botten nog makkelijker. Ook vertel ik dat ’n hulpverlener niet het slachtoffer moet worden van z’n hulpverlening” en leg dan uit wat te doen ná een reanimmatie. Is geen garantie, maar wel vernoemd. Tieners reageren wel anders als de meeste volwassenen maar toch hebben veel volwassenen na een reanimatie ook bevestiging nodig dat ze het slachtoffer een káns hebben gegeven (van minder dan 25%) om de circulatiestilstand te overleven dank zij hun reanimatie. En dat daarmee hun reanimatie NIET mislukt is!

Comments are closed.